Εκπαιδευτικό Κέντρο Νοηματικής Γλώσσας Κρατύλος

Αν δεν είχαμε φωνή και ομιλία...

“Αν δεν είχαμε φωνή και ομιλία και θέλαμε να μιλήσουμε ο ένας στον άλλο για τα όντα, δεν θα προσπαθούσαμε, όπως κάνουν οι άφωνοι, να συνεννοηθούμε με νεύματα των χεριών, του κεφαλιού και του σώματος
Πλάτων, Κρατύλος ή περί ορθότητας των ονομάτων”

Ο Σωκράτης αναφέρεται στη νοηματική γλώσσα, ως απαραίτητο μέσο για να επικοινωνήσουν οι Κωφοί. Η αναφορά αυτή είναι η πρώτη γραπτή μαρτυρία για την ύπαρξη της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας και για τους Κωφούς της εποχής εκείνης.

Ήρθε η στιγμή μετά από αγώνες χιλιάδων χρόνων.
Αναγνωρίστηκε η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα επισήμως .
Ένα μεγάλο μπράβο στην Ομ.Κ.Ε και σε όλους που δείχνουν αγάπη και σεβασμό στην τοπική κληρονομιά των Κωφών-Βαρηκόων αλλά και στον γλωσσικό πλούτο της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας.

Η ελληνική νοηματική γλώσσα αναγνωρίζεται ως ισότιμη με την ελληνική γλώσσα. Το κράτος λαμβάνει μέτρα για την προώθησή της, καθώς και για την κάλυψη όλων των αναγκών επικοινωνίας των κωφών και βαρή-κοων πολιτών.

ΣΩΚΡΑΤΗΣ
Απόσπασμα από τον «Κρατύλο» του Πλάτωνος (ΧΧΧΙV, 422 D-Ε & 423 Α-Β), το αρχαιότερο σωζόμενο κείμενο με έμμεση πλην όμως σαφή αναφορά στη νοηματική γλώσσα
ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Εἶεν˙ τὰ δὲ δὴ πρῶτα, οἷς οὔπω ἕτερα ὑπόκειται, τίνι τρόπῳ κατὰ τὸ δυνατὸν ὅτι μάλιστα φανερὰ ἡμῖν ποιήσει τὰ ὄντα, εἴπερ μέλλει ὀνόματα εἶναι; Ἀπόκριναι δέ μοι τόδε˙ εἰ φωνὴν μὴ εἴχομεν μηδὲ γλῶτταν,ἐβουλόμεθα δὲ δηλοῦν ἀλλήλοις τὰ πράγματα, ἄρ᾽ οὐκ ἄν, ὥσπερ νῦν οἱ ἐνεοί, ἐπεχειροῦμεν ἂν σημαίνειν ταῖς χερσὶ καὶ τῇ κεφαλῇ καὶ τῷ ἄλλῳ σώματι;

ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ: Πῶς γὰρ ἂν ἄλλως, ὦ Σώκρατες;
ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Εἰ μὲν γ᾽, οἶμαι, τὸ ἄνω καὶ τὸ κοῦφον ἐβουλόμεθα δηλοῦν, ᾔρομεν ἂν πρὸς τὸν οὐρανὸν τὴν χεῖρα, μιμούμενοι αὐτὴν τὴν φύσιν τοῦ πράγματος˙ εἰ δὲ τὰ κάτω καὶ τὰ βαρέα, πρὸς τὴν γῆν˙ καὶ εἰ ἵππον θέοντα ἤ τι ἄλλο τῶν ζῴων ἐβουλόμεθα δηλοῦν, οἶσθα ὅτι ὡς ὁμοιότατ᾽ ἂν τὰ ἡμέτερα αὐτῶν σώματα καὶ σχήματα ἐποιοῦμεν ἐκείνοις.

ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ: Ἀνάγκη μοι δοκεῖ ὡς λέγεις ἔχειν.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Οὕτω γὰρ ἄν, οἶμαι, δήλωμά του τῷ σώματι ἐγίγνετο, μιμησαμένου, ὡς ἔοικε, τοῦ σώματος ἐκεῖνο, ὃ ἐβούλετο δηλῶσαι.
ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ: Ναί.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Ἐπειδὴ δὲ φωνῇ τε καὶ γλώττῃ καὶ στόματι βουλόμεθα δηλοῦν, ἆρ᾽ οὐ τότε ἑκάστου δήλωμα ἡμῖν ἔσται τὸ ἀπὸ τούτων γιγνόμενον, ὅταν μίμημα γένηται διὰ τούτων περὶ ὁτιοῦν;
ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ: Ἀνάγκη μοι δοκεῖ.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Ὄνομ᾽ ἄρ᾽ ἐστίν, ὡς ἔοικε, μίμημα φωνῆς ἐκείνου, ὃ μιμεῖται, καὶ ὀνομάζει ὁ μιμούμενος τῇ φωνῇ, ὃ ἂν μιμῆται.
ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ: Δοκεῖ μοι.
Πλάτων, Κρατύλος ή περί ορθότητας των ονομάτων
 
Αν δεν είχαμε φωνή και ομιλία και θέλαμε να μιλήσουμε ο ένας στον άλλο για τα όντα, δεν θα προσπαθούσαμε, όπως κάνουν οι άφωνοι, να συνεννοηθούμε με νεύματα των χεριών, του κεφαλιού και του σώματος;
Πλάτων, Κρατύλος ή περί ορθότητας των ονομάτων
Στην αρχαία ελληνική βιβλιογραφία έχουμε αναφορές για την κώφωση και την ύπαρξη των κωφών, κυρίως στα έργα του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα.
Στους Πλατωνικούς διαλόγους φαίνεται πως η ύπαρξη της νοηματικής γλώσσας και τα πλεονεκτήματα από τη χρήση της είναι γνωστά.
Ειδικότερα, ο Σωκράτης, στο έργο «Κρατύλος», συζητά με τον Ερμογένη και τον Κρατύλο για την σχέση αντικειμένου και λέξης, για τον φυσικό ή αυθαίρετο συμβολισμό των λέξεων.
Σ’ αυτό το διάλογο ο Σωκράτης αναφέρεται και στη νοηματική γλώσσα, ως απαραίτητο μέσο για να επικοινωνήσουν οι Κωφοί. Η αναφορά αυτή είναι η πρώτη γραπτή μαρτυρία για την ύπαρξη της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας και για τους Κωφούς της εποχής εκείνης.